شایستگی‌های حرفه‌ای در اسکرام: سازمان چابک رو به تکامل

در عصر اطلاعات و فناوری‌های مرتبط با آن لازم است سازمان‌ها به سرعت به شرایط بازار واکنش نشان‌ دهند. سازمان‌های چابک رو به تکامل، از مفاهیم و ابزارهای مدیریت مبتنی بر شواهد (EBM-Evidence-Based Management) برای سنجش و توانمندسازی چابکی در کسب و کار استفاده می‌کنند. همچنین این گروه از سازمان‌ها اهمیت طراحی سازمان و فرهنگ سازمانی را مورد توجه قرار می‌دهند.

طراحی سازمان و فرهنگ سازمانی شامل جنبه‌های انسانی، فرآیندها و ساختار سازمانی است که می‌توانند مشوق یا مانع به‌کارگیری چابکی و اسکرام باشند.

مدیریت مبتنی بر شواهد، مشوق تصمیم‌گیری‌های منطبقی و براساس داده‌هاست و در عین‌حال از تئوری فرآیند تجربه‌گرایی برای توسعه محصولات با ارزش بالا استفاده می‌کند. مدیریت مبتنی بر داده‌ها از منظرهای مختلف ارزش و توان سازمان برای تحلیل ارزش را مورد توجه قرار می‌دهد.

از این منظرهای مختلف تحت عنوان حوزه‌های کلیدی ارزش (Key Value Areas – AVKs) یاد می‌شود. این حوزه‌های تمرکز جنبه‌هایی شامل اهداف سازمان (ارزش تحقق نیافته)، وضعیت فعلی سازمان در مقایسه با آن اهداف (ارزش فعلی)، پاسخ‌گویی و واکنش سازمان در ارایه ارزش (Time – to – Market) و توانایی و اثربخشی سازمان در ارایه ارزش (توان نوآوری) را مورد توجه قرار می‌دهند.

تمرکز بر این چهار بعد به سازمان‌ها این امکان را می‌دهند تا شرایط فعلی و مطلوب (آتی) خورد را بهتر درک کنند و در عین حال باید خاطر نشان کرد که طراحی سازمان و فرهنگ سازمانی، بر مواردی مانند تاثیر فرهنگ سازمانی بر استراتژی، ایجاد انگیزه در همکاران و ایجاد قابلیت‌های متمایز که ارایه ارزش به مشتریان را آسان‌تر یا دشوارتر می‌کنند، متمرکز است. طراحی سازمانی و به‌کارگیری ابزارهایی که بتوانند به هدایت تغییرات سازمانی در مسیر خلق ارزش تکرارشونده و افزایش یابنده کمک کنند، برای ایجاد، پرورش و تکامل فرهنگ چابک، بسیار مهم است.

علاوه بر موارد پیش‌گفته، اسکرام از تجربه‌گرایی و خود سازماندهی برای برنامه‌ریزی سبد (پورتفولیو) نیز استفاده می‌کند. باید توجه داشت که تاثیر این نگرش تنها بر رهبران چابک، اسکرام مسترها، مالکان محصول و توسعه‌دهندگان نخواهد بود و کل سازمان را تحت تاثیر قرار خواهد داد. هر فردی که با تیم یا تیم‌های اسکرام تعامل دارد (ورودی به تیم یا خروجی از تیم)، تحت تاثیر عملکرد تیم در سازمان قرار خواهد گرفت.

اسکرام‌مسترها و رهبران چابک توجه ویژه‌ای به توسعه و تکامل چابکی سازمانی دارند و در عین‌حال لازم است توجه داشته باشند که درک تمامی نقش‌ها در سازمان از چشم‌انداز رشد، عنصری کلیدی است و از همین‌رو این شایستگی تمامی نقش‌های سازمانی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

حوزه‌های کانونی تمرکز

در چارچوب هر شایستگی، تعدادی حوزه کانونی تمرکز، به ایجاد دیدی دقیق‌تر از دانش و مهارت‌های مورد نیاز برای تسلط بر آن شایستگی کمک می‌کنند.

طراحی سازمان و فرهنگ سازمانی

سازمان‌های متعارف و سنتی معمولا گرداگرد مفاهیم تیلوریسم و تولید انبوه برای واکنش به مشکلات و مسایل ساده شکل گرفته‌اند. مسایل و مشکلات پیچیده به روش‌های متفاوت در سازماندهی نیاز دارند. این حوزه کانونی تمرکز به تفاوت‌های مبنایی سازمان‌های چابک می‌پردازد که به طور مشخص ساختار، فرهنگ و طراحی را در بر می‌گیرند. در چارچوب این حوزه کانونی متخصصان درک روشنی از تصویر و شمایل سازمان‌های چابک و چگونگی کاربست چابک در سازمان‌های متعارف دست می‌یابند. آنها همچنین چگونگی ایجاد تعداد بین «نیاز به چابکی» و «واقعیت موجود در ساختار سازمان متعارف» را درک خواهند کرد.

برنامه‌ریزی سبد

در بسیاری از سازمان‌ها کار در گستره و بافتار وسیع‌تر و در چارجوب سبد (Portfolio) انجام می‌شود. پورتفولیو می‌تواند یک محصول، سیستم، جریان ارزش، زنجیره تامین و حتی یک طرح باشد (توضیح این تعریف با آنچه در منابع PMI از سبد آمده، متفاوت است). این حوزه کانونی تمرکز تصویر و شمایل «سبد چابک»، ویژگی‌های آن، اصول و شیوه‌های مرتبط با آن را تشریح می‌کند.

متخصصان در می‌یابند که چرا برنامه‌ریزی چابک سبد به واسطه مواجهه با محصولات و سیستم‌های پیچیده در مقایسه با سازمان‌های متعارف، متفاوت است. آنها همچنین چگونگی به‌کارگیری این ایده‌ها و شیوه‌ها را در سبدهای خود فرا خواهند گرفت. متخصصان چالش‌های مدیریت وابستگی‌های پیچیده و انتخاب‌هایی که ناگزیر باید انجام شوند را درک خواهند کرد و در عین‌حال باید این اطمینان در ایشان ایجاد شود که برآورده ساختن نیازهای سازمان‌های بزرگتر، به اختلال در چابکی تیم منجر نمی‌شود.

مدیریت مبتنی بر شواهد

یک مولفه اساسی در اسکرام، تجربه گرایی است، به این معنا که مواجهه با مشکلات پیچیده مستلزم تجربه واقعی برای برنامه‌ریزی موثر و تحویل ارزش است. مدیریت مبتنی بر شواهد (EBM) مجموعه‌ای از ایده‌ها و شیوه‌هایی را شامل می‌شود که حوزه‌های گسترده سنجش مورد نیاز برای ارایه رویکردی موثر، تجربی و مبتنی بر ارزش را توصیف می‌کنند. این حوزه کانونی تمرکز، چیستی EBM و چگونگی اعمال آن برای هر محصولی را تبیین می‌کند. به بیان دیگر متخصصان در می‌یابند که EBM چیست، چه شیوه‌های را شامل می‌شود و چگونه بر توانمندسازی فرآیند تجربی مبتنی بر ارزش کسب و کار تاثیر می‌گذارند.

منبع: www.scrum.org