تکه‌هایی از سه مقاله‌ای که اخیرا خواندم.

اخیرا شروع کرده‌ام به مرور برخی مقالات فصل‌نامه «ترجمان». برخی نکات را که برایم بود را با شما به اشتراک می‌گذارم.

۱) مقاومت در برابر وسوسه موفقیت – هنر ظریف کمتر کار کردن

• نویسنده کتاب «لذت دست کشیدن» می‌گوید: افسار زدن بر تمایل‌مان برای تجربه همه چیز، شاید شادترمان بکند.
• مشخصه زندگی مدرن آن است که همیشه سر خط باشی. همواره بکوشی حداکثر تجربه ممکن را در حداقل زمان ممکن بگنجانی. اما شاید جایی برسد که این تعقیب دیوانه‌وار نتیجه معکوس بدهد.
• یک عالم اتفاق با سرعتی زاید‌الوصف می‌افتند و نمی‌شود پا به پای آنها پیش رفت.
• نویسنده در کتاب «لذت دست کشیدن» توصیه مفیدی دارد: دست بکش، سعی نکن همه کار بکنی و عوضش کارهای کمتری بکن. در حقیقت گاهی بهتر است که عقب بمانی و از همان جا که هستی لذت ببری.
• اگر از چیزی در این زندگی دست بکشیم، نوعی ناکامی وجودی به شمار می رود. چون هر چرا که می‌شد تجربه نکردی یا هر قدر که می‌شد سفر نرفتی تا جایی که می‌شد رابطه عاشقانه نداشتی، پس ناکام مانده‌ای.
• بنابراین کل این ذهنیت که کارهای بیشتری بکن، در تار و پود جامعه مصرف زده ما تنیده شده است، که در حد قایی خود کم از تراژدی ندارد چون برای بیشتر ما بعید است با این دستور بتوانیم زندگی خوبی داشته باشیم.
• از قضا ثروت اضافه از حد مشخصی که بگذرد، شادتر ما نمی‌کند. پس وقتی به آن حد رسیدید، دلیلی ندارد که دیوانه‌وار دنبال پول باشید و چه غم انگیز که که بسیاری از افراد معتقدند کلید شادی آن است که گزینه‌های بیشتر و تجربه‌های بیشتری داشته باشی، اما دقیقاً خلاف این است.
• هدف این است آیینی برای زندگی داشته باشی عادت‌ها و روتین‌هایی را پرورش بدهی که ساده‌تر بتوانی تمرکز کنی و از این همه سر و صدای مزاحم و حواس پرتی دست بکشی.
• هنر باستانی مطالعه، غرق مطالعه شدن، بسیار منضبط کننده است.

۲) آینده مبهم اقتصاد – گفتگو با دارون عجم‌اوغلو

• دارون عجم‌اوغلو می‌گوید: در نهایت هیچ چیز به اندازه مشارکت مردم به نفع اقتصاد نیست.
• تا سال ۲۰۱۱ میلادی متوسط مصرف آمریکایی‌ها با احتساب تورم ۱۳۲ دلار در روز بود، که کمی بیش از چهل برابر مصرف متوسط آنها در سال ۱۸۰۰ میلادی است.
• یکی از مهم‌ترین دستاوردهای‌ اقتصاد جهانی در خلال ۲۰۰ سال گذشته، آن بود که ثروت بسیاری از کشورها به‌ویژه ایالات متحده آمریکا از اواخر قرن هجدهم میلادی ۶۰ تا ۷۰ برابر افزایش یافت.
• چنین تحولی تماماً ناشی از دگرگونی در فناوری و سرمایه‌گذاری در سرمایه‌های فیزیکی و انسانی است.
• از دیدگاه من ایجاد «محیط نهادی» موجود در مناطقی که ما اصطلاحاً آنها رو غرب می‌نامیم – بخش‌هایی از اروپای غربی،‌ ایالات متحده و کانادا – این امکان رو برای شهروندان این نواحی به‌وجود آورد که بی‌دردسر روی فناوری‌های جدید سرمایه‌گذاری کنند.
• در پی این نوآوری‌ها و سرمایه‌گذاری‌ها و انطباق آنها با فرآیندهای تولید، بهره‌وری نیز ارتقا پیدا کرد.
• اگر پیشینه تاریخی‌تان به گونه‌ای باشد که دو هزار سال تحت سلطه نهادهایی باشید که ما به آنها نهادهای استثمارگر می‌گوییم، چنین ساز و کاری یک شبه به فضایی باز و پذیرا منجر نمی‌شود.
• وجه تمایز بیشتر جوامعی که دارای نهادهای سیاسی باز و پذیرا هستند این است که آنها واقعاً مردم را در جریان امور سیاسی قرار می‌دهند. به همین سبب ما نه به طبقه خواص نیاز داریم، نه نخبگان اقتصادی، نه نخبگان نظامی و نه نخبگان سیاسی. ما به جامعه نیاز داریم، به توده‌های مردمی که از طریق مجاری مختلف همچون رسانه‌ها، سازمان‌های مدنی، احزاب سیاسی، اعتراضات و راه‌های دیگر، برای ابراز نارضایتی خود بسیج شوند و در تصمیم‌گیری‌های سیاسی دخالت کنند.
• و اخیراً بسیاری از کشورها مانند بوتسوآنا، کره‌جنوبی، تایوان و تا حدی ژاپن، بدون هیچ‌گونه وابستگی بیرونی و استعماری، پیشرفت‌های بزرگی در ایجاد نهادهای سیاسی و اقتصادی فراگیر داشتند.
• اپل زاده ذهن استیو جابز بود و این شرکت زمانی موفق شد که استیو جابز آن را مطابق دیدگاه خود و بدون گوش دادن به دیگران اداره کرد.
• مثلاً ممکن است دولت فعلی ایالات متحده را دوست نداشته باشید، اما بعید است که بتوانید به کشور دیگری بروید و در آنجا زندگی کنید. این یک مثال از تفاوت‌های موجود بین بنگاه‌ها و کشورهاست.
• من به راستی نگران اندازه شرکت‌هایی نظیر اپل، آمازون، نتفلیکس و فیس‌بوک هستم. به خصوص به دلیل این‌که آنها حالا کنترل اموری را در اختیار دارند، که پیش از این خیال نمی‌کردیم به این میزان اهمیت داشته باشند.
• سه نوع دروغ وجود دارد: «دروغ»، «دروغ لعنتی» و آمار.
• در این بین برخی از جمله آماریتا سن برنده جایزه نوبل اقتصاد از شاخص تولید ناخالص داخلی انتقاد می‌کند، اما او در این‌باره اشتباه می‌کند. هرگز بنا نبود که تولید ناخالص داخلی معیاری برای سنجش رفاه باشد. تولید ناخالص داخلی معیاری کاملاً مشخص و دقیق است و به معنای ارزش فعالیت بازار و کالاها و خدمات مورد استفاده در بازار است. هیچ نظریه یا دیدگاهی وجود ندارد که تولید ناخالص داخلی به عنوان شاخصی برای سنجش رفاه در نظر بگیریم.

۳) چرا نباید آخر هفته‌ها کار کنیم

• مدیران و کارفرمایان تاکید فراوانی دارند که همه کارکنان باید رأس ساعت مشخصی سر کارشان حاضر باشند، اما چندان نمی‌پسندند که زیردستانشان سر ساعت معینی دست از کار بکشند. در واقع کار از نظر آنها هیچ وقت تمام نمی‌شود، فرقی نمی‌کند یازده شب باشد یا روز تعطیل تعطیل هر لحظه ممکن است لازم شود کاری را پیگیری کنید. این وضعیت هر چند زندگی اجتماعی و خانوادگی ما رو خراب می‌کند، اما با این حال ظاهراً برای اقتصاد خوب است، اما اقتصاددانان درباره همین یک فایده هم مطمئن نیستند.
• تقویم چیزی فراتر از سازماندهی روزها و ماه‌هاست، تقویم در واقع نقشه راه زندگی مشترک ماست.
• شاید شخصی‌سازی زمان مسئله جزئی و بی‌اهمیت به نظر برسد و چه بسا برخی از مردم وقتی ساعت کاریشان را خودشان تنظیم می‌کنند، یا وقت آزاد خود را صرف رسیدگی به فرصت‌های طلایی مد نظری خویش می‌کنند، احساس راحتی بیشتری داشته باشند.
• در بخش ارزان بازار کار، آماده به خدمت بودن تقریباً یک پیش‌شرط لازم برای استخدام محسوب می‌شود.
• وقتی ساعات کاری این همه آدم، طولانی یا نامطمئن و یا بدتر از آن طولانی و نامطمئن باشد آثار منفی چنین وضعی به همه جا نفوذ می‌کند.
• شاغلان حرفه‌ای بیشترین ساعات بیداری خود را به شغل‌شان اختصاص می‌دهند ساعات کاری شیفتی و طولانی از لحاظ مادی، به افزایش ثروت کشور می‌انجامد. اما مسلماً ما را از «دارایی مهم فرهنگی» محروم می‌کند، یعنی فضایی آسایش‌بخش برای کل جامعه.
• هانا آرنت عبارت مشهوری دارد که می‌گوید: جنبش‌های تمامیت‌خواه در واقع تشکل‌های انبوهی از افراد جدا از هم منزوی هستند.
• برای تبدیل شدن به اشخاصی جدا و منزوی، نیاز به پلیس مخفی نداریم، تنها کاری که باید کرد این است که کنار بایستیم و نظاره‌گر باشیم تا کاپیتالیسم لجام گسیخته، محفوظات زمانی‌مان را تباه کند. همان محفوظاتی که در گذشته به ما امکان می‌داد بذر جامعه مدنی را بکاریم و جوانه‌های به‌غایت شکننده مهربانی، قرابت و همبستگی را پرورش دهیم.